WSZYSCY MAJĄ WOLNĄ WOLĘ

Uważa on, że wszyscy lu­dzie mają wolną wolę i rozum, i dlatego są odpowie­dzialni za swoje wybory, stąd też — mają prawo do w pełni autonomicznego, indywidualnego rządzenia sa­mym sobą. Wolff, z konsekwencją jeszcze bardziej nie­ubłaganą od tej, która charakteryzuje prace Rousseau, stawia wniosek, że „każda władza jest równie bezpraw­na, chociaż nie wynika z tego oczywiście, że każdej w równym stopniu odmawiać należy poparcia. (…) Nie wy­daje się, aby istniało takie państwo, którego obywatele mieliby moralne zobowiązanie podporządkowywania się jego nakazom” .Przypuszczam, że Wolff nie chciał, by jego teoria zo­bowiązania politycznego przeczyła empirycznym fak­tom i była czystą fantazją, ponieważ w innym miejscu swojej pracy rozwija szczególną koncepcję związku człowieka z naturą: „tak, jak świat naturalny istnieje naprawdę niezależnie od potrzeb czy chęci człowieka i dlatego też ogranicza jego wolną wolę, co można w naj­lepszym wypadku łagodzić lub zwalczać, tak świat spo­łeczny nie istnieje sam w sobie i jest tylko sumą nawy­ków, oczekiwań, przekonań i wzorów zachowania się wszystkich osób, które w nim żyją” . Ale to, że zacho­wanie się społeczne człowieka jest częścią „świata na­tury” stanowi podstawową przesłankę biologii ewolu­cyjnej.

You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply